طرح حلقه های معرفت با موضوع “انسان کامل”

سخنران: سرکارخانم دکتر فریده دهقانیان

تعدادجلسات برگزار شده : 7جلسه

زمان برگزاری دوره : اردیبهشت و خردادماه 1389

محل برگزاری جلسات : سالن اجتماعات دانشکده مدیریت و اقتصاد

اهم مطالب ارائه شده در جلسه اول:

اشاره به زیارت جامعه کبیره ازشیخ صدوق به نقل ازامام علی النقی (ع) که درمفاتیح الجنان آمده است شده و نیز موراد ذیل بیان شد:

فلسفه گفتن صد تکبیر در آداب زیارت جامعه باین مفهوم که مقام ائمه آنقدر بالاست که در وجه علمی خود برابری با خدا دارند قبل از شروع به خواندن زیارت ، صد تکبیر گفته می شود که به غلو وغفلت از حق تعالی افتاده نشود و تاکید شود که با تمام عظمت آنان، بازهم خداوند بزرگتر است.

زیارت جامعه کبیره ، شناسنامه انسان کامل است. ائمه اطهار انسانهای پیشرفته فارغ التحصیل در مکتب خدا بوده و این جمعیت کره زمین از آدم و حوا تا قیام قائم (عج) بصورت یک دانشگاه بزرگ تحویل آنها شده است. ارزش انسانها به میزان ارتباط با این ائمه و استفاده از برکات وجودی آنها می باشد زیرا آنها واسطه های تربیتی خدا در روی زمین هستند.

- خداوند برای بشریت درمسیراطاعت آنها دودوره زندگی ( دنیا وآخرت ) مقدر ومقررکرده است وخط تکامل دراین خط فقط درمسیرتعلیم وتربیت آنها ممکن است .

دنیا و آخرت دو نوع زندگی هستند (مثل شب و روز) که هردو درهمین کره زمین اتفاق می افتند نه در دو کره و یا دو سرزمین.

- اشاره به حدیث ثقلین به نقل ازپیامبراکرم(ص) که فرمودند من دو چیز گرانبها دربین شما می گذارم یکی قران و یکی اهل بیت و باین دو تمسک بجویید تا گمراه نشوید.

- حدیث قدسی" کنت کنزا" مخفیا احببت ان اعرف فخلقت الخلق لکی اعرف " من گنج مخفی بودم ودوست داشتم شناخته شوم پس انسان راخلق کردم برای خودم که شناخته شوم.

- ابتدا در رابطه باحکمت قران ( علت فاعلی _ علت صوری – علت مادی – علت غایی) واینکه فرهنگ قران بر مبنای این چهارمحور می چرخد بحث میشود فرهنگ قرآن براساس فرهنگ حکمت است.

چهار اصل حکمت:

- هدف ازخلقت وعلت غایی- ماخلقت الجن والانس الالیعبدون و لیعبدون به مفهوم لیعرفون است که انسان کامل ثمره خلقت است

- چگونگی وهندسه خلقت انسان – فتبارک الله احسن الخالقین وخلقت انسان در دو بعد خلقت فیزیکی وخلقت تربیتی است

- مصالح وعناصر وجودی انسان – صنعت خدا ترکیبی و ازنور و ماده تشکیل شده ( وجعل الظلمات والنور سوره مبارکه انعام آیه 1) ماده + ماده = اضافه و ماده + نور = افاضه

علت فاعلی : خالق یا آفریننده که خدای متعال است

همانطورکه هدف باغبان رسیدن او به ثمره باغش است. هدف خداوند هم انسان کامل است که ثمره خلقت است همانند ائمه اطهار علیهم السلام.

مثلا" در خطبه حضرت زهرا (س)میفرمایند " والصلاه تنزیها لکم عن الکبر " (نماز شما را منزه می کند (پاک می کند) از کبر و خودبزرگ بینی) در واقع به حکمت نماز اشاره می فرمایند. و همچنین پرداخت زکات برای افزایش رزق و روزه برای تثبیت اخلاص خداوند و... واجب شده است.

خلقت ما دونوع است :

1- خلقت فیزیکی: همه انسان ها مثل هم هستند (و تبارک الله احسن الخالقین)

2- خلقت تربیتی: انسان ها با هم تفاوت دارند

قواعد واحکام، در حوزه مقررات و دستورات هستند ولی حکمت، نگاه را دقیق تر می کند و فلسفه وجودی هرچیزی را برای ما روشن می سازد.

در تعریف خلقت انسان گفته شده : خلق الله الانسان علی صورته یعنی خدا انسان را طوری آفریده که در حرکت و تکامل مثل و مانند خدا باشد آنچنان بداند که او می داند و آنچنان بتواند که او می تواند.

- گمشده انسان فقط لطف ومحبت خداست وانسان تاخود را به دایره ولایت ومحبت خدا نرساند ازحرکت باز نمی ماند پس برمبنای خلقت انسان زیارت اولیاء خدا برایش ترسیم شده است .

- برای حرکت درخط ترقی وتکامل خداوند نمونه های کاملی ازانسانهای پیشرفته دراختیارش گذاشته تا آن انسانهای نمونه رامرجع و مقتدا خود قراردهد وهمین طورحرکت کند وبرود تابه زیارت وملاقات آنها نائل شود.

- ائمه علیهم السلام مظهرکامل علم وقدرت خداهستند که مسائل حکومتی و تربیتی خدا بوسیله آنها قابل اجراست آنها واسطه های تربیتی خدا در روی زمین هستند.

- مفهوم زیارت یعنی ارتباط یافتن انسانهای فاقد علم وکمال ودرجه ومقام باانسانهای پیشرفته وکامل برای کسب کمال وعزت وعظمت .

- تنها موجودی که درعالم بسوی ترقی وتکامل حرکت دارد وهر روز و هرسال درمسیرتحول وتکامل حرکت می کند و زندگی یکنواخت بدون تحول خلاف خلقت او می باشد همین انسان است

- ارزش انسان به میزان ارتباط با این 14 معصوم واستفاده ازبرکات وجودی آنها میباشد.

- دوسرمایه : سرمایه خدمت به انسانها و سرمایه خدمت به خدا ازطریق اطاعت ازاو موجب پیشرفت انسان دردنیا وآخرت میشود.

ما سه نوع یادگیری داریم :

1- تقلیدی: تقلید ازبزرگان ودانشمندان

2- تعبدی: یعنی به لحاظ اینکه دربیان قرآن ، پیامبر یا ائمه فرموده اند تعبدا" انجام داده می شود و کاری به حکمت وفلسفه آن ندارد.

3- علمی (حکمتی): یعنی عالمانه ومبتنی برفلسفه و منطق حاکم برآن که خداوند فرموده ولی من در حکمت انها تفکر و تحقیق می نمایم.

همانطور که در حدیث نبوی داریم که یک ساعت تفکر برتر از 70 سال عبادت است.

تفاوت عبادت و تفکر با بیان یک مثال ساده :

عبادت: مثل اینکه انسان تا فرودگاه می رود ولی سوار هواپیما نمی شود.

تفکر: علاوه براینکه به فرودگاه می رود سوار هواپیما می شود.

پس انسان با ترکیب عبادت وتفکربه مقصد میرسد وباعبادت بدون تفکراین مسئله تحقق پیدا نمی کند

خدا به فهم و فکر ما بسیار احترام می گذارد. فکر باعث می شود عمل آگاهانه شود.

کانت می گوید: تئوری بدون عمل یک بازی فکری است و عمل بدون تئوری یک اقدام کورکورانه است.

که درقران کریم هم داریم:

(ان الذین آمنوا و عملوا الصالحات) آمنوا: تئوری عملوا: عمل

چون ما می خواهیم و باید تلاش کنیم که با خداوند وحدت علمی پیدا کنیم. همانطورکه ائمه اطهار با خداوند اشتراک علمی پیدا کردند دربرابری علم ائمه با علم خدا همین حدیث که میفرماید (رضایت زهرا (س)، رضایت خدا و غضب زهرا (س)، غضب خداوند است.)

حدیث قدسی" کنت کنزا" مخفیا احببت ان اعرف فخلقت الخلق لکی اعرف " من گنج مخفی بودم ودوست داشتم شناخته شوم پس انسان راخلق کردم برای خودم که شناخته شوم.

(خدا همه عالم را برای انسان آماده می کند و سپس حضرت آدم و حوا را خلق می کند)

پیامبر در غار حرا تفکر می کرد آنقدر این تفکر اوج گرفت که ایشان به معراج رفتند.

در سوره نجم داریم ( ثم دنا فتدلی ) تدلی از دلو می آید به معنای (آویزان شدن، متصل شدن، آب گرفتن)

فقیه کسی است که می رود در چاه علم و علم ناب وخالص را مانند آب پاک برای انسان ها به ارمغان می آورد.

هدف: برای انسان کامل شدن لازم است اول بدانیم که ائمه چه سرمایه های وجودی و چه گنجی در درونشان داشته اند و آنها را بشناسیم .و زیارت جامعه کبیره، زیارتی است که ما را در شناخت ایشان یاری می رساند.

کعبه یک سنگ نشان است که ره گم نکنی...

درتاویل سعی صفا و مروه ، اینگونه آمده است که کوه صفا صفای پیامبر(ص) و کوه مروه مروت امام علی (ع) است. و هدف و منظور از دور کعبه گشتن ، دور ائمه گشتن است

ائمه اطهار، انسان های پیشرفته ای هستند که در دانشگاه الهی فارغ التحصیل شده اند.

خاک: خاصیت پرورش دهندگی دارد انتظام می بخشد.

نار: خاصیت آن پراکندگی است نظم را از بین می برد.

در زیارت ائمه اطهار علیهما السلام می خوانیم: انت تسمع کلامی وتبصرمقامی وترد جوابی آقا شما صدای مرا می شنوید. مقام مرامی بینید وسلام مراجواب میدهید

خداوند درقران میفرماید: قل مایعبوا بکم ربی لولا ان دعاءکم

اگر بنده من تو دعا (خواهش) نکنی من به تو اعتنا نمی کنم. خواهش های خود را از خدا بالا ببریم.

خواهش کنیم (خدا به خواهش خیلی احترام می گذارد.)

قرآن را اول می خوانیم بعد می دانیم بعد عمل می کنیم.

مراتب تحول وتنزل انسان:

1- توقف ( در همان جایی که هست می ماند و هیچ احساس نیازی ندارد)

2- تحول و تکامل (در پس نیاز بوجود می آید)

3- قهقهرا وتنزل وحرکت به عقب ( از آن جایی که هست به عقب می رود)

خداوند وقتی انسانی را در حال توقف می بیند یک عقرب یا مار می فرستد تا او را مجبور به حرکت کند.

خدا کاری می کند که انسان به فقرش برسد به نیاز برسد چو ن پیش از هرحرکتی، نیاز وجود دارد.

در قران نیز داریم : انتم الفقراء و نحن اغنیاء .

در نماز شب 70 بار استغفرالله و 300 بار العفو گفته می شود در ابتدا انسان می گوید خدایا من نقایص وجودی بسیاری دارم (75 لشگر و جنود جهل براساس حدیث عقل وجهل امام صادق (ع) ) خدایا ، این نقایص را در من برطرف کن و در مرحله بعد از خدا طلب آمرزش و عفو ( یعنی محو اعمال وآثار زشت وگناه ) را طلب می کند.

اهم مطالب ارائه شده در جلسه دوم:

دعا یعنی (آدرس گنجهای الهی) بما توصیه شده که اول : 1- خواندن بعد 2- حرکت کردن (بخوانید، بدانید، حرکت کنید و خواهش کنید از خدا)

دعای ندبه ، سیر حرکت ما را از آدم تا قیام آقا امام زمان (عج) را نشان می دهد.

در زیارت، یک انسان فاقد علم و کمال در برابر یک انسان دارای علم و کمال قرار می گیرد.البته قرار گرفتن شخص در برابر شخص نه شخص در برابر شیء.

وقتی زیارت تحقق می یابد که، فیض گیری و فیض رسانی انجام شود.

اهل قریش وقتی به زیارت قبور می رفتند تفاخر به هم می کردند . قرآن این امر را نهی می کند. بسم الله الرحمن الرحیم الهگم التکاثر حتی زرتم المقابر....

زیارت،قید مکانی ندارد، با این توجه زیارت دو گونه است:

1- حضوری (تاکید بیشتری بر آن شده است.)

2- غیر حضوری

کمال = دانایی + توانایی

پس منظور از کمال ائمه یعنی آنها در کمال خود مشابه خدا شده اند. در زیارت داریم :بکم بدا الله و بکم یختم (دنیا با شما آغاز می شود و با شما خاتمه می یابد) درقران کریم درسوره غاشیه داریم که میفرماید:

ان الینا ایابهم ثم ان علینا حسابهم (شما بهر حال به سوی ما بر می گردید و حسابرسی شما به عهده ماست.) ودرزیارت جامعه داریم وایاب الخلق الیکم وحسابهم علیکم ( برگشت خلق بسوی شماست وحسابشان باشماست)

خلقت را به دو گونه قسمت نموده بودیم :

1- فیزیکی (خدا نیاز به هیچ گونه واسطه ای ندارد) یعنی خداوند درخلق نمودن انسانها نیازبه همکاری انسان دیگر ندارد.

2- تربیتی (خدا با واسطه به انجام می رساند) یعنی خداوند در امر تربیت انسانها که امر ی تدریجی است نیازبه انسانهای واسطه دارد تا تربیت و رشد انسانها تحقق پیدا نماید.

خداوند 2 نوع سازندگی و خلقت دارد:

1- آنی یعنی به محض بگوید باش میباشد اذااراد شیئا" ان یقول له کن فیکون اما برای پیشرفت علم بشر واینکه علت ومعلول هرچیزی رابفهمد آنراطول میدهد مثلا" (تولد نوزاد 9 ماه در شکم مادر به طول می انجامد تا مردم علت و معلول آنرا درک و کشف کنند تا نگویند سحر و جادو است.)

2- تدریجی (همان بحث تربیتی است)

انسان یکدفعه عالم و دانشمند نمی شود. علم، آرام آرام جذب وجود انسان می شود

حضرت مسیح (ع)می فرماید: من همه بیماریها رادرمان کردم ولی چیزی را که نتوانستم درمان کنم جهل انسان ها بود.

در خلقت فیزیکی همه انسانها با هم برابرند اما در بحث خلقت تربیتی با هم یکسان نیستند.

ائمه را رائد می گویند. یعنی کسانی که می روند به سرزمین های خوش آب و هوا و برمی گردند تا دست دیگران را بگیرند و به آنها برای رسیدن به این بهشتها یاری و کمک رسانند.

در انتهای برخی آیات معمولا می آید لعلکم تعقلون (باشد که تعقل کنید) این به مفهوم این نیست که انسانها عقل ندارند بلکه به مفهوم این است که عقل دارند ولی آنرا بکار نمی زنند

السلام علیکم یااهل بیت النبوه

خانه به اهل بیتش ارزشمند است. پس زیارت خانه کعبه یا طواف وقتی ارزشمند است که اهل آن خانه یعنی ائمه اطهار زیارت شوند.

علم ومعرفت قبل از لفظ ولغت است . یک بچه ابتدا سیب را می بیند ومیچشد و آنرا میفهمد بعد نام او را یاد می گیرد

برای حضرت ابراهیم(ع) و پیامبر (ص) همه چیز نشان داده شد علم داده شد و سپس لفظ نازل شد.

پس وقتی قرآن را خواندی و فهمیدی و چشیدی لذتش را ،علم آنرا خواهی یافت.

1- علم در ذات انسانها وجود ندارد بلکه از خدا باید دریافت گرددو علم خدا ذاتی وعلم انسان اکتسابی است (علم به انسان ها افاضه می شود.)

ما موقعی به نعمت ها بیشتر میرسیم که فقر خود را درک کنیم. پس در مقابل خداوند داشته هایمان را باید صفر کنیم.

حضرت علی (ع) به معاویه می گوید: هرگاه تمدن بشر مشابه تمدن زنبور ها شد به سوی ما خواهند آمد. همانگونه که زنبورها قدر ملکه کندو را میدانند و بدور او می آیند.

در حدیث کساء داریم : هم فاطمه و ابوها و بعلها و بنوها (محور اصلی حضرت فاطمه زهرا (س) است)

اهم مطالب ارائه شده در جلسه سوم:

اهل بیت جامعیت دارند، یعنی یک نفر از آنها را اگر زیارت کردی یعنی همگی ایشان را زیارت کرده ای و کل آنها هم برابر یک نفر از آنهاست و یکنفر آنها برابر همه آنها.

محبین اهل بیت زیاد هستند اما عارفان (کسانی که آنها را به سرمایه های درونیشان بشناسند ) کم هستند.

در روایات صراط مستقیم را به وجود حضرت علی (ع) تعبیر و تاویل می کنند.

تاویل اشیاء درقران یعنی مفاهیمی است که ما را به اشخاص هدایت می کنند.

امام معصوم درپاسخ سوال کننده ای که می پرسد: نجوم درقران به چه مفهوم است میفرمایند: نحن النجوم

نجوم: به علما تاویل شده است

شمس: به وجود پیامبر(ص) وائمه

بر و بحر: علما و دانشمندان به منزله دریا و بیسوادان به منزله خشکی است

زمین: وجود انسان

قرآن صامت: همین کتاب قران

قرآن ناطق: اهل بیت علیهما السلام

پیامبر (ص) می فرمایند : من برای تنزیل جنگیدم و موانع سرراه نزول قران راصاف کردم و حضرت علی (ع) برای تاویل قران .

خداوند در قران می فرماید: یصلی النار الکبری ( به زودی آن نار کبری روشن خواهد شد)

درحدیث داریم که امام باقر (ع) می فرمایند: درآخرالزمان یک سوم عالم در این آتش که بدست کفارروشن میشود در دم می میرند. یک سوم دیگر به مضرات آتش می میرند و یک سوم بقیه لت و پار می شوند.

تفاوت انسان مومن و انسان کافر در این است که انسان مومن سر از طبیعت بیرون می آورد و به جهان ماوراء طبیعت سرمی کشد اما انسان کافر در همان طبیعت باقی می ماند.

انسان مومن وکافر در پنج حس فیزیولوژی (حواس پنجگانه) و حس ششم مشترک هستند ولی حس هفتم فقط برای انسان مومن است. (حس هفتم: عقل و روح ایمان)

انسان مومن و انسان کافر تفاوت روانی نیز دارند:

انسان کافر: تنازع بقاء (بکش تا بمانی. همه چیز را برای خودش می خواهد)

انسان مومن: تعاون بقاء (تعاونوا علی البر و التقوی و لا تعاونوا علی الاثم و العدوان).

در خصوص خواب شبانه تعلق روح به جسم را مشاهده می کنیم که :

1- روح (مجرد و نامتناهی است)

2- جسم( محدود ومتناهی است)

مثلا" وقتی در یک اتاق وقتی کلید برق را می زنیم لامپ ها روشن می شود و وقتی کلید را دوباره می زنیم لامپ ها خاموش می شود. درعین اینکه برق درداخل سیم ها وجود دارد ولی چراغ خاموش است در واقع روح مثل برق یک اتاق است، در همه حال وجود دارد فقط موقع خواب موقت یادائم که کلید آن خاموش می شود انسان دیگر نمایش نداردجسمش بی جان شده ولی روحش وجود دارد ودیگر این انسان که ترکیب این دو (ماده ونور )می باشد نمایش ندارد.

اهم مطالب ارائه شده در جلسه چهارم:

در حدیث داریم : کسی که بمیرد و امام زمان خود را نشناسد به مرگ جاهلیت مرده است.

چرا زیارات را با سلام شروع می کنیم؟

باز در حدیث داریم : بخیل ترین افراد کسی است که از سلام کردن دریغ نماید.

سلام به امام یعنی اظهار وجود کردن، اظهار حیات کردن، همانطور که امام حی است.

انسانها سه روز سخت دارند: روزی که به دنیا می آیند، روزی که می میریند، روزی که مبعوث می شوند.

کسی که سلام نمی کند یعنی وجود ندارد یعنی وجود خود را نمی خواهد اظهار کند.

سلام احساس امنیت به افراد می دهد (نوعی امنیت بخشیدن است.)

ما دو سرمایه داریم:

1- محبت به خدا: از طریق اطاعت و تسلیم اوامر و انجام دستورات او بدست می آید.

2- محبت به انسان ها: از طریق انجام خدمات اجتماعی، پرداخت خمس و زکات و ... بدست می آید.

وقتی بذر خوبی را در وجود انسان ها می کاریم این بذر در وجود آنها اگر رشد کند یک پل محبتی (با نیت صحیح برای معرفت و شناخت خدا) و یک ارتباط بین ما و آن فرد ایجاد می شود.

قرب به خدا باید قرب علمی باشد.

از نظر مدیریتی (بهره وری = اثر بخشی + کارایی) اما از نظر اسلامی ما می گوییم اگرنیت صحیح وبرای خداباشد اثر بخشی و بهره وری را خدا عنایت می کند.

در این عالم همه کائنات به جز انسان بر مدار تسلیم می چرخند. اما انسان چون دارای اختیار و آزادی است بر مدار تسلیم نیست فقط به شرطی که علم و معرفت بیابد به این مرحله و تسلیم خواهد رسید.

تفاوت انتخاب و جبر: اختیار موقعی است که ما می خواهیم بین شر و خیر یکی را انتخاب کنیم پس اختیار در مرحله انتخاب است. ولی وقتی وارد یک راه شدیم وارد چون راه بر رهرو حاکمیت دارد لذا وارد مرحله جبر خواهیم شد . البته باب توبه همیشه باز است باز هم البته تا زمان قیامت.

توبه سه گام دارد:

1- شناخت مرض ونقص درونی

2- شناخت دکترمعالج (خدا)

3- حرکت به سوی معالج

این سه گام اگر باهم اتفاق افتاد آنگاه توبه رخ داده است. توبه ناشی از ترس وقدرت ارزشمند نخواهد بود.بلکه توبه ای ارزشمند است که ناشی از شناخت و علم وآگاهی باشد

معرفت مرحله بالاتری از علم است.

شناخت امام یعنی شناخت پیدا کردن به تجهیزات وجودی آنان.

کاربرد واژه زیارت:

1- زیارت قبور : جهت عبرت گرفتن

2- زیارت ائمه : رسیدن به فیض

3- زیارت برادران وخواهران دینی : برای حل مشکل یا کسب علم ودانش وفیض

اگر نگاه مابه خدا مثل نگاه به شیء باشد برای ما فایده ای ندارد همانطورکه بی تفاوت ازبرابراشیاء عبورمی کنیم وبه آنها بی توجهی می کنیم .

امااگر ما به خدا با نگاه شخص یعنی اینکه کسی دربرابر ما هست (مخاطب وجود دارد) نگاه کنیم آنگاه بهره گیری مامتفاوت خواهد بود.

ائمه اطهار میفرمایند اگرما نبودیم خدا شناخته نمی شد ائمه با خدا وحدت علمی دارند نه وحدت ذاتی.

در این دنیا وظیفه انسان ها معرفت یافتن است نه کارهای دیگری که ما مشغول به آنها هستیم. انسان از انس می آید. بهشت منهای انسان جهنم است. برای اینکه انسان در مسیر تکامل خود نیازمند انس با سایر انسان ها است. البته این انس در صورتیکه با انسان های عالم و دانشمند باشد ارزشمند است.

در قران داریم : قل سیروا فی الارض: در زمین بگردید «تاریخ را بخوانید» زندگی بزرگان تاریخ را بدانید.که خود نوعی معرفت و شناخت است و همچنین داریم : لعلکم تشکرون حق من (خدا) را منظور کنید.

ما باید مکتب ودین خود را بطور علمی و مستمرا" یادبگیریم نه تعبدی یا تقلیدی .

اهم مطالب ارائه شده در جلسه پنجم:

"انما یرید الله لیذهب عنکم الرجس اهل البیت و یطهرکم تطهیرا" آیه 33 سوره احزاب

طهارت: پاکی ، دوری از آلودگی ، رجس و ناپاکی

سه میدان آلودگی در انسان وجوددارد:

1- بدن انسان، مزاج طبیعت روش برطرف نمودن : نظافت

النظافه من الایمان( بخش اول : خون، نجاسات بخش دوم : غذاهای حرام و ناپاک، سرقت و دزدی، ...)

2- روح انسان، فطرت روش برطرف نمودن: طهارت، غسل ، تیمم و وضو ( باعث رفع کسالت روانی و شارژ روحی می شود)

3- عقل و فکر انسان روش برطرف نمودن: تزکیه ( رفع اوهام ، خرافات، افسانه ها، گمانها و ظن ها، .....)

زکات، تزکیه، تزکی از یک ریشه لغوی هستند

در حکمت پرداخت زکات در بیانات حضرت فاطمه زهرا(س) داریم : ( الزکات منماتا للعدد ) منماتا از ریشه لغوی نماء به معنای رشد و نمو است .

حوض کوثر را به حضرت فاطمه (س) و ساقی کوثر را به حضرت علی (ع) تاویل نموده اند.

تزکیه باعث رشد و نمو عقل و فکر انسان می شود .

رشد و نمو انسان به دو گونه می باشد:

1- رشد عقلی : ارتباط محسوس با نامحسوس

2- رشد فکری : ارتباط محسوس با محسوس

مرحله رشد عقلی از مرحله رشد فکری بالاتر است .

طول تربیت انسان 50 هزار سال است .

سه عالم وجود دارد : عالم طبیعت، عالم مجردات و عالم فوق مجردات ( خدا)

لیله مبارکه در سوره دخان به حضرت فاطمه (س) اشاره دارد .

کهف به دو معنا تاویل می گردد: 1- پناهندگی به خدا 2- پناهندگی به انسانهای کامل یا همان ائمه اطهار علیهماالسلام

امنیت و کهف در دو مورد فوق معنا می یابد و بس.

سرمایه ها وشاخصهای ائمه اطهاربرطبق زیارت جامعه کبیره که به برخی ازآنها اشاره میشود :

موضع رسالت، معدن رحمت، منتهای حلم و صبر، نعمتهای دنیا و آخرت، محل رفت و آمد فرشتگان، مخازن علم الهی، اصول کرامت، عناصر نیکی، محل هبوط و فرود وحی، امناء وا سرار الهی ، مبداء پیدایش وحی، ستون نیکی ها، رکن همه شهر ها ی آباد، درهای ایمان ، ، محل امن، صافی همه پیامبران ، سلاله نبوت، شجره وحی، تقدیمی خدا به بشریت همین ولایت شما ست ، پیشوایان عدالت، چراغ تاریکی ها ، کوههای تقوی، و.... است.

وقتی به سوی خدا می رویم باید تمام منیت های درونی خود را کنار بگذاریم .

خداوند نفس را پاک و عاری از هرنوع آلودگی به انسانها عطا فرموده و آن را پاک از آنان می خواهد.

ما باید به شاخصهای اشاره شده در فوق خود را مجهز نماییم .انسانها از طریق اضداد رشد می کنند باید بدیها را ببینند و خود مختارانه خوبیها را انتخاب کنند.

در حدیثی ازامام رضا (ع) داریم که درپاسخ به سوال فردی آگاه که می گوید میوه ممنوعه که آدم وحوا خوردند چه بود؟ میفرمایند : در واقع حسد و تکبر بوده است آنها حسادت به اهل بیت کردند. و انسان در موقع حسادت هبوط درونی می کند.

اهم مطالب ارائه شده در جلسه ششم و هفتم :

قل لا اسئلکم علیه اجرا الا الموده فی القربی(23 سوره شوری) شان نزول این آیه مربوط به رفع تهمت از پیامر می باشد. وابستگی خالص ابتدایی را مودت گویند.

ثبت نام در یک گروه یا حزب، اولین مرحله وابستگی یا مودت است.

منافقین به مردم گفتند پیامبر به خاطر آنکه از شما پول و ثروت بگیرد به تبلیغ دین می پردازد بنابراین یکسری ازمردم عادی آمدند پیش پیامبر تا به ایشان پول بدهند.

اول الدین معرفته علم ظاهر معرفت باطن

لعن الله المستاکلین بنا اهل البیت.(حدیث)

خداوند کسانی را دین و ولایت ما و محبت ما را سرمایه خورد و خوراک خود قرار می دهند (تظاهر به دین دارند )خداوند ایشان را از رحمت خود دور دارد.

در لسان ائمه سه گروه هستندکه اسلام گفته اینها باید از نظر مالی در جامعه تامین باشند که حیات جسمی و معنوی مردم رابه مخاطره نیاندازند.

1-اطبا : چون با جسم مردم سروکار دارند(حیات جسمانی)

2-روحانیون :چون با روح مردم سرو کار دارند (حیات روحانی)

3-پیشوایان : با عموم جامعه سروکار دارند (حیات جامعه)

گروه هایی که با عیسی (ع) نیز مخالفت کردند، همین ها بودند :1-اطبا 2- پیشوایان، رهبران 3-کشیشان

روزی پیامبر(ٌص) نشسته بودند صدایی شنیدند اصحاب سوال کردند این چه صدایی بود حضرت فرمودند یک منافقی 70 سال پیش سقوط کرد درچاه ویل واکنون به ته آن رسید ودرته چاه اژدهایی که دهانش پرازآتش بود اورافروبرد.

چاه ویل:تفاوت انسانهای منافق با انسانهای خوب به اندازه ی عمق چاه ویل است ، که در ته این چاه اژدهایی که دهانش باز و پر از آتش است نشسته است.یعنی اینها درهمان آتشی که خود میافروزند فرومیروند وتفاوت وجودی آنها با انسانهای خوب به میزان 70 سال می باشد که درچاه ظلم وانحراف وگناه خود سقوط کردند.

وابستگی به اهل بیت چه اهمیتی برای پیامبر (ص)دارد؟ پیامبر (ص) حریص علیکم است بر رشد دادن انسانها و یاری دادن به انسانها درجهت بهشتی کردن آنها.

تفاوتی است بین زحمات انبیاء با زحمات انسانهای معمولی، در مورد اول زحمت تربیت انسانها رنج روانی دارد و تدریجی است و مزدی دریافت نمی کنند. اما درمورد دوم زحمات جسمانی است ورنج روانی ندارند و مزد دریافت می کنند.

اجرپیامبر را خداوند در آیه (عسی ان یبعثک ربک مقاما محمودا) در نظر میگیرد که اشاره دارد به مقام شفاعت و دربعضی تعابیر به منبری از نور و علم تشبیه شده است

پیامبر (ص) می فرمایند: سید القوم خادمهم (سیدی به پارچه و شال و قبای سبز نیست ).سرور و سید هر قومی کسی است که خدمت بیشتری به مردم میکند)

باید جامعه دانا شود تا توانا شود و این کاری بود که پیامبران در جامعه انجام می دادند. ارائه خدمات اجتماعی هم خوب ومورد لزوم است اما باید خدمات علمی جامعه را بالا برد تا خود مردم توانمند شده و ارتقاء یابند.

پیامبر(ص) می فرماید:ما اوذی نبی مثل اوذیت - پیامبری به اندازه من از طرف امتش اذیت نشده است.

وقتی سطح علم جامعه پایین باشد مردم نادان می خواهند فاصله خود را با با عالمان کم کنند پس شروع به آزار و اذیت افراد عالم می کنند تا فاصله ها به خیالشان کم شود و دچار حسادت و نفرین و آبروبری و تهمت و.... میشوند.

(این فاصله می تواند شامل فاصله علمی ، مادی ، معنوی، .... باشد .)

خیلی چیزها را خداوند به افراد نمی دهد چون دادن آنها به افراد باعث حسادت دیگران به آنها و یا حتی از دست دادن جانشان شود.

اعجاز صنعت الهی است وقتی است که رابطه ی علت و معلولی صفر شود .و زمان بین علت ومعلول حذف شود اعجاز بسرعت ایجاد میشود و مردم چون علت بوجود آمدن این معجزه رانمی توانند درک کنند لذا آنرا سحر و جادو می پندارند .

خداوند متناسب با هر قومی چیزی را نازل میکند که مردم به آن توانمند هستند و کاری را که خدا نازل می کند را درک میکنند ولی نمی توانند انجام دهند. برای مثال عرب ها شاعر بودند قران را که دارای نظم و نثر خاصی است نازل فرمود. بنی اسراییل اهل سحر و جادو بودند موسی را با معجزاتی که می دانید بسویشان فرستاد.

امت زمان پیامبر (ص)، ایشان را با چشم می دیدند ولی درک نمی کردند ولی امت امروز با عقل درک می کنند.هرچند ایشان را نمی بینند.

هدف غایی خلقت و آفرینش بوجود آمدن انسان کامل است.

منابع انسانها برای هدایت(قران ، سیره ، عقل و اجماع و اجتهاد) می باشد.

آیه 5 سوره سجده (یدبر الامر من السما الی الارض ثم یعرج الیه فی یوم کان مقداره الف سنه مما تعدون)

سماء را به پیامبران و ارض را به انسانها تاویل نموده اند.خداوند از زمان حضرت آدم تا پیامبرخاتم و ائمه اطهار تدبیر امر انسانها را ازنظرتربیتی و...انجام داده و حالا نوبت شما انسانهاست که درهزار1000سال باقی مانده خود را بالا بکشید و تلاش کنید . که می بینیم بعدازغیبت کبری تاکنون این همه علما ودانشمندان درتلاش هستند که ازقران و روایات واحادیث مسائل مبتلا به جامعه رابیرون بکشند وبه آنها ارائه دهند.

برای هر امامی دو زیارت داریم :1-عام2-خاص(مثل زیارت عاشورا، ...)

زیارت جامعه کبیره ، کاملتر و جامع ترین است.

وقتی انسان کامل شدی چه آرزویی خواهی داشت؟ وقتی نقایص و مشکلات تو از بین رفت چه می خواهی؟

آیا خدمت به خلق و آموزش به خلق، تربیت و پرورش انسانها ی دیگر را آرزو خواهی کرد؟

وقتی ما مجهز به علم خدا و امر الهی شویم آزادیم و همه چیز در اختیار ماست و دیگر زلزله و سیل و آتش، جاذبه زمین، ... بر ما حاکمیت نخواهند داشت.

در دعای ندبه داریم: این السبب المتصل الارض و السماء .

دعای ندبه خط حرکت انبیاء به مدینه فاضله را نشان می دهد.

آیه:ان الله لا یخلف المیعاد:وعده های خدا همه بر حق است.

حضرت علی(ع) می فرمایند : (شکست تاخیر در موفقیت است.) پس باید یاد بگیریم که از شکست و ناکامی نهراسیم .

در خاتمه به آیه ذیل اشاره کرده و از همگی شما عزیزان التماس دعا داریم :

آیه:انا خلقناالانسان من نطفه امشاج نبتلیه فجعلناه سمیعا بصیرا. انا هدیناه السبیل اما شاکرااما کفورا

ماانسان را ازنطفه ای که مخلوط به تمامی مواد مختلف است آفریده ایم بعد اورادرمسیرابتلاآت به شنوایی وبینایی مجهز می کنیم ما انسان رابه راه حق هدایت نمودیم بعد به دو قسمت شاکر وکافر تقسیم شدند.