طرح گفتگوی ماه با موضوع تنبلی اجتماعی - دانشکده مدیریت و اقتصاد

اهم مطالب ارائه شده:

مشکل اکثر مردم فقط ندانستن نیست بلکه تنبلی و بی حوصلگی مهمترین مشکل آنانست هرچند همین تنبلی و بی حوصلگی به نوبه خود تا حد زیادی ناشی از عدم معرفت عمیق به خود حقیقی و لوازم خوشبختی آن می باشد. هر حرکتی نیاز به شناخت دارد هرچقدر مانع شویم که تنبلی و بی حوصلگی روی ما اثر کند و تلاش کنیم معرفت خود را نسبت به مسائل افزایش دهیم به نتایج بهتری در زندگی خواهیم رسید.

امام باقر (ع) درباره تنبلی و بی حوصلگی و نتایج هر یک از آنها چنین می فرماید:

ایاک و الکسل و الضجر، فانهما مفتاح کل شر من کسل لم یود حقا و من ضجر لم یصبر علی حق.

از تنبلی و بی حوصلگی بپرهیز زیرا این دو کلید هر بدی می باشند. هر کس تنبل باشد حقی را به جای نمی آورد و کسی که بی حوصله باشد ، برحق صبوری نکند.

ایشان ضمن پرهیز دادن از این دو صفت بسیار خطرناک اثر هر یک را نیز بیان می فرماید:

بحث را از تنبلی فردی آغاز کرده و سپس به تنبلی اجتماعی می پردازیم . شخص تنبل وظیفه اش را انجام نمی دهد یعنی در انجام آنچه سزاوار و شایسته سعادت و لازمه خوشبختی اوست کوتاهی می کند . انسان بی حوصله کسی است که وقتی اقدام به انجام کاری کرد آن را ادامه نمی دهد و زود خسته و ناتوان می شود و کار و وظیفه اش را نیمه کاره رها می کند.

امام صادق (ع) نیز تنبلی و بی حوصلگی را موجب بدبختی انسان در دنیا و آخرت دانسته و چنین می فرماید :

ایاک و الضجر و الکسل فانهما یمنعانک حظک من الدنیا و الاخره

از بی حوصلگی و تنبلی بپرهیز زیرا این دو مانع رسیدن تو به بهره دنیا و آخرتت می شوند.

به جرات می توان گفت ریشه اکثر قریب به اتفاق طلاق ها که خسارت های فردی و اجتماعی بسیاری ایجاد می کند، تنبلی و بی حوصلگی در یادگیری وظایف و مهارتهای زندگی و بکارگیری آنهاست . ریشه اکثر قریب به اتفاق فسادها و ناهنجاریهایی که در جامعه دیده می شود ، تنبلی و بی حوصلگی نسبت به یادگیری وظایف تربیتی و بکارگیری آنها و نیز بی حوصلگی و تنبلی نسبت به آموزش وظایف فردی و اجتماعی و عمل به آنهاست.

شخص تنبل فرافکنی می کند یعنی علت شکستها و ناکامی های خود را در خارج از خود و در محیط بیرون جستجو می کند.

امیرالمومنین علی (ع) می فرمایند: (الکسل یفسدالاخره ) تنبلی ، آخرت را تباه می کند.

واضح است کسی که در انجام وظایف دنیایی خود از قبیل آشنایی و عمل نسبت به وظایف فردی و خانوادگی و اجتماعی کوتاهی کند ، گناه کرده است و به این وسیله هم به خود و هم به خانواده و هم به سایر مردم ظلم کرده است . او در دادگاه عدل الهی پاسخی برای ضایع کردن خود و دیگران که در اثر تنبلی و بی حوصلگی به آن آلوده شده اند ، ندارد و محکوم به عذاب و جهنم است و مفهوم جهنم عدم بهره مندی از امکانات و نعمات بهشتی است.

انسان باید حب ذات داشته باشد یعنی خودش را به بلندای ابدیت ببیند و برای این مسیر طولانی هدف انتخاب کند یعنی باید عاقبت خود را تا ابدیت ببیند و نه تنها برای 70 سال عمرش در این دنیا بلکه برای زندگیش تا ابدیت برنامه ریزی نماید .

پیامبر اکرم (ص) نسبت دنیا به آخرت را همانند نسبت رحم مادر به دنیا می دانند . تولد جنین به 5 گونه است :

1- ناقص 2- مریض 3- ضعیف 4- سالم 5- سالم قوی

جنین در رحم مادر 9 ماه فرصت دارد که به هر گونه از موارد فوق الذکر متولد شده و پا بدنیا بگذارد ، انسان نیز در این دنیا بطور متوسط 70 سال فرصت دارد که خود را به تکامل رسانیده و وارد عالم برزخ شود .

برای مثال انسان منافق و کافر در واقع بطور ناقص وارد برزخ می شود ، شیعیانی که دارای اخلاق رذیله حسد، کبر، غرور، ... باشند بصورت مریض وارد برزخ می شوند.

خود انسانها هستند که قالی آخرت خود را در این دنیا می بافند . روح انسان در طول عمرش در حال شکل گیری است . در حرکت روح بسوی ابدیت باید تمام حواشی ها را کنار زد .

تنبلی و بی حوصلگی در یادگیری ملاکهای صحیح انتخاب همسر ، نکات تربیتی مهم برای سنین مختلف زندگی فرزندان ، مهارتهای کلامی و عاطفی و رفتاری نسبت به اعضای خانواده و سایر مردم و تنبلی نسبت به انجام وظایفی که لازمه سعادت خانواده بوده، همه و همه از گناهانی است که موجب فرار اعضای خانواده از یکدیگر در صحنه قیامت می شود .

امید بزرگترین سرمایه برای انسانهاست ، از دل ناامیدی فرافکنی خارج می شود یکی از راهکارها برای رفع تنبلی ، انجام و یا شرکت در کارهای اجتماعی است .

منابعی که برای مطالعه بیشتر در این زمینه می توان معرفی کرد شامل : (1- غررالحکم 2- نهج البلاغه 3- کتاب ضرورت خودشناسی و مطالعات انسانی تالیف : محمد شجاعی) می باشد.