شاعر معاصر استاد علی معلم دامغانی: "حافظ دﱡر یتیم بوده است."

به مناسبت بزرگداشت روز حافظ، گفتمان عرفان نظری در اشعار حافظ در مورخ 20مهرماه در سالن اجتماعات دانشکده مدیریت و اقتصاد برگزار گردید.

 

   گفتمان عرفان نظری، به مناسبت بزرگداشت روز حافظ، در مورخ دوشنبه 20 مهرماه در سالن اجتماعات دانشکده مدیریت و اقتصاد، برگزار گردید.

   این مراسم در ساعت 13 با  پخش کلیپی در خصوص زندگی نامه حافظ )که با شعر زمینه ای از "بهنام سراج" همراه بود( آغاز شد. پس از آن و طبق برنامه، آیاتی از قرآن کریم با قرائت جناب آقای رحیمی، (کارشناس حوزه آموزش دانشکده) و پخش سرود ملی جمهوری اسلامی ایران ادامه یافت.

  سخنران اول مراسم، جناب آقای دکتر غلامحسین عمرانی، استاد گروه زبان و ادبیات فارسی (با مدرک تحصیلی دکتری عرفان) بودند که در سخنرانی خود به مطالب ذیل اشاره نمودند:

·         عرفان حافظ از اشعار وی به صورت فنی و حرفه ای باید استخراج شود.

·         نخستین منبع برای دریافت عرفان حافظ، خود دیوان اوست. اما هر شخصی، نمی تواند این کار را انجام دهد مگر اینکه اهل فن باشد و به علومی همچون فرهنگ و معارف اسلامی، عرفان اسلامی، خطاطی، قرآن و حدیث و ... واقف باشد.

·         حافظ در اشعارش مفاهیم قرآنی را تفسیر کرده است. یکی از ابتکارات حافظ، این بوده که ایشان صبح ها به درس قرآن می رفته اند. حافظ در اشعارش از کلماتی چون شب، دوش، و سحرگاهان، ... بسیار نام برده است. شب و سحر گاهان برای حافظ، مفهوم عرفانی دارد. و منظور از شب، شب ازلی است.

·         در اشعار حافظ، اولین نکته، درست خواندن اشعار اوست. عشق حافظ، عشق الهی و آسمانی است.

·         قرآن را خود قرآن تفسیر می کند. در خصوص دیوان حافظ، نیز اینگونه است، دیوان حافظ را خود دیوان حافظ تفسیر می کند.

·         حافظ، اسلوب و شیوه قرآن را از جنبه هنری غزل در اشعارش رعایت کرده است. سعدی نیز اینگونه بوده است.

·         عرفان عملی، تحت الحمایه عرفان نظری است. اهل عرفان با رموز و اشاره، سخن می گویند. رمز و اشاره، در شعر هم به کار می رود (به صورت استعاره و کنایه). پس باید با فنون آن آشنا شد.

·         حافظ از عالم غیب ملهم می شده است. خودش شعر نگفته بلکه به وی اشراق و الهام می شده است. یعنی در ضمیر ناخوداگاهش ریشه داشته است. به همین سبب، حافظ را عارف می دانند. عرفان حافظ، الهی و عاشقانه است.

·         خود حافظ، از جنس شب است. حافظ درس شعر را تعلیم ندید بلکه تمامی اشعار، به او الهام شد.

·         در پایان، توصیه می گردد جهت استخراج عرفان حافظ، از کتابهای "تماشا گه راز" ، "مبانی عرفان و تصوف" ، "عرفان نظری (یحیی یثربی)" کمک بگیرید. و با اهل علم و عرفان، نشست و برخاست داشته باشید.

   سخنران دوم مراسم، شاعر معاصر، جناب آقای استاد علی معلم دامغانی بودند که مطالب خود را به شرح ذیل عنوان نمودند.

·         حافظ، دﱡر یتیم بوده است. "یتیم"، دو معنا دارد و معنای دور آن، گوهری است که نظیرش پیدا نشود و یگانه باشد، مثل مروارید. و حافظ همان دﱡر یتیم است.

·         حافظ، بزرگ سلسله شاعران پارسی است، که افتخار مشرق زمین و عالم انسانیت است.

·         اگر شعر، شانی داشته باشد، که دارد، شعر اشتباها به سه وجه شده است. سه نوع اشتباه که نوع دوم آن، در خصوص حروفی است که یک کلمه را می سازند، مثل شعر، شرع، و عرش. این ها در معنی قاموسی مترادف و مشابه نیستند. اما در حقیقت دلالت بر یک امر واحد دارند، مثلا بزرگی و زیبایی.

·         بالاتر از عقل، دو، سه عنوان بیشتر نداریم. اول اساطیر (مفاهیم آن در عالم اسلام منفی است). دوم، هنر (آن چیزی است که وحی نیست). سوم، وحی (مخصوص پیامبران است) این پیام ها در نوع عالی اش شعر است و حافظ شخصیتی است که این الهام را به تمامی دارد.

·         شعر نیز خود به دو گونه است: شعر خوب و هدایت گر، شعر مضل و گمراه گر.

·         و این نکته بسیار اهمیت دارد که شاعر ، شعرش در کدام دسته قرار می گیرد.

·         در پایان، ایشان شعری از خود به نام تبار نامه انسان قرائت نمودند.

   خانم الهه حاتمی، دانشجوی علوم تغذیه، سروده خود ، در مدح حافظ را در این گفتمان قرائت نمودند.

   گروه موسیقی "ساهی"، که دو نفر از دانشجویان دانشکده نفت واحد علوم و تحقیقات بودند، با اجرای دف و تار حضار را مشعوف هنر خویش گردانیدند.

   سخنران سوم مراسم، استاد ارجمند، جناب آقای سید حسن امین ( سردبیر و مدیر مسئول  مجله حافظ) بودند که مطالب خود را به شرح ذیل ارایه دادند:

مراسم با اهداء جوایزی از سوی ستاد اقامه نماز به افرادیکه در برگزاری نماز جماعت دانشکده با دفتر فرهنگ اسلامی همکاری نموده بودند، در ساعت 15 خاتمه یافت.

 

نتيجه: از شرکت کنندگان پذیرایی بعمل آمده و فرم های نظر سنجی جمع آوری و جهت ارزیابی به اداره مطالعات و پژوهشهای فرهنگی ارسال شد .