گزارش نشست های تخصصی - قرآنی

ویژه مدرسان درس قرآن واحدهای منطقه 8 دانشگاه آزاد اسلامی

17/11/87 واحد علوم و تحقیقات

موضوع :« قرآن ، نوآوری و خلاقیت » و « نوآوری های لغوی در قرآن»

اساتید سخنران: سرکارخانم دکتر دیانی و جناب آقای دکترآرام

نشست با پخش قرائت آیات سوره مبارکه حمدو بقره با تلاوت مقام معظم رهبری(مدظله) (در افتتاحیه رادیو قرآن در سال1362 ) آغاز گردید. پس از آن آقای دکتر علی محمدزاده معاون فرهنگی واحد ضمن خیر مقدم به حاضران جلسه انقلاب اسلامی را پرتویی از نهضت عاشورا و هردو قیام را نشات گرفته از قرآن توصیف کرد . وی احیاء دین خدا و جلوگیری از تحریف مکتب و زنده کردن قرآن و حقیقت حضور دین در مناسبات اجتماعی را از جمله اهداف اصلی قیام سید الشهداء (ع) ذکر کرد و در ادامه گفت : وظیفه داریم ارزشهای قرآنی و آرمان های والای امام خمینی(ره) را در جامعه به خوبی حفظ و مستقر کنیم .

وی تلاش برای ارتقاء فعالیت های قرآن و عترت و تقویت جایگاه علمی و پژوهشی آن را از اولویتهای اصلی معاونت فرهنگی دانشگاه خواند و افزود: تکریم مدرسان قرآنی و اجرای نشست های آموزشی و تخصصی برای مدرسان و نوآوری در شیوه های جاذب تعلیم این کتاب آسمانی و برگزاری مسابقات قرآن و عترت به مناسبتهای مختلف، می تواند با مانوس ساختن بیش از پیش دانشجویان با مکتب اهل بیت عصمت و طهارت(ع) ، زمینه های فرهنگی موثری را در اجتماع فراهم آورد.

بعد از پایان سخنان آقای دکتر علی محمدزاده ، خانم دکتر دیانی (استاد حوزه و دانشگاه) مبحث خود را در خصوص « قرآن نوآوری و خلاقیت » آغاز نمود وی گفت: خلاقیت به معنای آفرینندگی ست که ریشه آن « خلق » است خلق به معنای اندازه گیری و تقدیر است . خلاق صیغه مبالغه از اسماء حسنای الهی می باشد همان طور که در آیات 86 سوره حجر و 81 سوره یس آمده است . خداوند ماده و صورت یعنی ذات اشیاء را می آفریند و انسان با ترکیب و تغییر مواد موجود دست به آفرینش می زند. از طرفی خلقت و آفرینش خدا نامحدود ولی آفرینش انسان محدود می باشد.

وی در بخش دیگری از سخنان خود به تعریف خلاقیت پرداخته و اهمیت تفکر را یادآوری نموده گفت: انسان کاملترین و عالی ترین مخلوق الهی و تنها موجود ناطق، متفکر وخلاق است . خلاقیت مبتنی بر علم و دانش بوده و راه رسیدن به آگاهی اندیشیدن است . تقلید کورکورانه از عادات غلط، پیروی از رای اکثریت ، تکیه بر ظن و گمان و میل نفس و عجله و شتابزدگی موانع تفکر محسوب می شوند. ویژگی افراد خلاق عبارتند است از : ایمان به خدا و توکل بر قدرت مطلق هستی ، هدفمند بودن ، تلاشگری ، کنجکاوی ، صبر و بردباری ، مبتکر بودن.

از طرفی ترس و اضطراب ، نداشتن انگیزه ، خودرایی و استبداد فکری، عدم جستجوگری موانع خلاقیت هستند .

درپایان بخش نخست این نشست خانم دکتر دیانی به پرسش های مطرح شده از سوی حاضران پاسخ گفت .

پس از اقامه نماز ظهر و عصر نشست دوم با سخنان آقای دکتر لسانی ( عضو هیات علمی دانشگاه) در خصوص چگونگی و روش تدریس قرآن کریم آغاز کرد و توضیحاتی درباره سرفصل جدید درس قرآن ارائه نمود.

سپس آقای دکتر آرام ( عضو هیات علمی دانشگاه) سخنانی پیرامون « نوآوری های لغوی در قرآن » ایراد کرد که به شرح زیر می باشد:مصداق بارز نوآوری در اسماء حسنای الهی ست ؛ سمیع یکی از اسماء خداوند است که جزء نوآوری های قرآن است . سمع به معنی گوش دادن بوده که هم بیان و هم فهم را مدنظر قرار می دهد به دنبال فهم تدبر نیز پدید می آیدو مرحله نهایی آن یادگیری است . در سوره حمد می توانیم قرآن را دوره کنیم در این سوره واژه سمع به کار رفته که خود اعجاز لغوی است و شیوه جدید آموزش را می توانیم از آن یاد بگیریم . پیامبر (ص) هنگام انتقال آیات به مردم اول می خواندن و مردم می شنیدند سپس آنان تکرار کرده می نوشتند و در نهایت یاد می گرفتند .خواندن و قرائت قرآن باید «کوثری» باشد( ما به خیر کثیر امر شده ایم ) نه تکاثری . در خواندن کوثری تدبر وجود دارد و نوآوری در ادراک است آن گاه که فرد می شنود به نوآوری دست خواهد زد .

اسماء خداوند شاهکارند و همه نشان از نوآوری دارند از جمله می توان به کلمات رب ، بدیع ، بارئ ، مصور ، رحمن و رحیم اشاره نمود.شروع نزول قرآن با بسم الله الرحمن الرحیم است . آن جا که می فرماید : «اقرا بسم ربک الذی خلق» پیامبر (ص)می فرماید بسم الله الرحمن الرحیم و سپس آیات را تلاوت فرمود.

وی در ادامه بحث خود به بیان راهکارهایی در خصوص ایجاد خلاقیت و انگیزه در دانشجویان از طریق مدرسان قرآن پرداخت.

این نشست با قرائت دعای فرج توسط حاضران ساعت 15 به پایان رسید . طبق توافق های انجام شده بین معاونت فرهنگی واحد علوم و تحقیقات و پژوهشکده قرآن و عترت معاونت فرهنگی دانشگاه آزاد اسلامی به شرکت کنندگان در این نشست ها گواهی نامه اعطا خواهد شد.