اضطرابچیست ؟

اضطراب عبارت است از یک احساس ناراحتکننده و مبهم ترس ، وحشت ، یا خطر با منشاء ناشناخته که بر فرد مستولی میگردد و شامل عدم اطمينان، درماندگي و برانگيختگي فيزيولوژی مي شود برای بعضی از افراد این حالت ممکن است ناگهانی روی دهد و بر طرف شود اما برای بعضی دیگر این حالت به صورت مزمن در میآید.

همه ما انسانها اضطراب را تجربه کرده ایم و در طول زندگی خود به درجات متفاوتي از اضطراب دچار شده یا می شویم اضطراب از شیوع بسیار بالائی برخوردار است و طبق تحقیقات صورت گرفته، از هر چهار نفر ایرانی یك نفر مبتلا به اختلال اضطراب مي باشد و فقط در ایالات متحده بیش از ۶۵ میلیون نفر درگیراين اختلال اند بررسیها همچنين نشان میدهند که اضطراب در مردها، طبقات اقتصادی مرفه و جوانان کمتر است و در زنان، افراد کمدرآمد و سالمندان بیشتر شایع میباشد زنان با شیوع مادام العمر ۳۰/۵ درصد در مقایسه با مردان با شیوع مادام العمر ۱۹/۲ درصد ، بیشتر ممکن است دچار یک اختلال اضطرابی شوند.

آيا اضطراب يك امر مفيد و خوشايند است يا يك امر مضر و ناخوشايند است؟

آن قدرها هم كه فكر میكنید اضطراب چیز بدی نیست زیرا داشتن اندكی اضطراب، موتور محركه پیشرفت است آدمی كه اضطراب و هیجان نداشته باشد برای شناخت ناشناختهها تلاش نمیكند به همین دلیل نداشتن هیچگونه اضطرابی نه تنها غیرممكن است بلكه مفید هم نیست.

بعضی از رویدادهای زندگی به ما این باور را می دهند که در وضعیت خطرناکی هستیم در این شرایط اضطراب واکنشی طبیعی است چون کار اضطراب ، بسیج کردن نیروی دفاعی بدن است و به ما هشدار میدهد که گوش به زنگ باشیم وخود را از خطر حفظ کنیم بنابراین درمی یابیم که داشتن اضطراب در بسياري از مواقع اشکالی ندارد بلکه در طول فرایند مقابله به ما انرژی و نیرو هم می دهد تا بتوانیم از پس آن موقعیت دشوار برآئیم.

اضطراب زمانی ناخوشایند است که ارزیابی اولیه از رویدادهای زندگی درست و واقع بینانه نباشدو در غیاب علت واضح روي دهد كه در اين صورت امری غیرعادی است و باعث رنج فرد شود.

در روانشناسی، اضطراب مرحلهی پيشرفتهی استرس مزمن است که هنگامی به صورت يک مشکل بهداشت روانی در میآيد که برای فرد يا اطرافيانش رنج و ناراحتی بهوجود آورد يا مانع رسيدن او به اهدافش شود و يا در انجام کار های روزانه و عادی او اختلال ايجاد کند اضطراب مضر هنگامی در فرد بروز میکند که شرایط استرسزا در زندگی او بیش از حد طولانی شود یا بهطور مکرر رخ دهد و یا اینکه دستگاه عصبی بدن نتواند به مرحلهٔ مقاومت تنیدگی پایان دهد و بدن برای مدتی طولانی همچنان بسیج باقی بماند. در این صورت بدن فرسوده و در برابر بیماریهای جسمی و روانی ديگر آسیبپذیر میشود.

علل پیدایش اضطراب در فرد:

اضطراب مي تواند بر اثر علل متفاوتي به وجود آيد اما برخي از علل كلي پيدايش اضطراب در افراد موارد زير هستند:

۱(عوامل وراثتی

۲(تجربههای تلخ سالهای گذشته

۳(محیط ناآرام ، عصبی و پرفشار

۴(داشتن افکار منفی و ماندن در گذشتههای دردناک

علائم و نشانه هاي اضطراب چیست ؟

وجود مجموعه ای از علائم بدنی ، فکری و احساسی نشانه وجود اضطراب است كه اين علائم به شرح زيرند:

ـ علائم بدنی : تپش قلب ، تنگی نفس ، لرزش ، از دست دادن اشتها ، خشک شدن دهان ، تهوع ، بی خوابی ، تکرار ادرار، اسهال، سردرد ،کمردرد ، تعرق ، ناتوانی جنسی ، اختلال گفتار و بی قراری.

ـ علائم فکری : سردرگمی ، اختلال در حافظه و تمرکز ، حواس پرتی ، ترس از دست دادن کنترل ، کمروئی ، گوش به زنگی و افکار تکرار شونده.

ـ علائم احساسی : عصبی بودن، بی طاقتي ، نگران شدن ، هشیاري ، وحشت زدگي ، افسردگي ، دلواپسی ، حالت ترسناک یا هیجان زده به خود گرفتن.

انواع اضطراب :

اضطراب انواع مختلف و متنوعی دارد که هر فردی ممکن است به یک یا چند نوع از این اختلالات مبتلا باشد:

۱) اختلال اضطراب فراگیر یا منتشر (Generalized Anxiety Disorder):

ترکیبی از علائم زیر در این اختلال وجود دارد:طپش قلب، تنگی نفس، اسهال، بیاشتهایی، سستی، سرگیجه، تعریق، بیخوابی، تکرر ادرار، لرزش، فقدان آرامش، مرطوب بودن کف دست، احساس گرفتگی گلو، نگرانی نسبت به آینده، گوش به زنگ بودن نسبت به محیط، در اضطراب فراگیر خطر واقعی وجود ندارد.

۲) اختلال هراس (Panic Disorder):

این افراد دچار حملات اضطرابی پیشبینی نشدهای میشوند که ممکن است ظرف چند ثانیه تا چند ساعت و حتی چند روز نوسان کند. مبتلایان به این اختلال میترسند مبادا بمیرند، دیوانه شوند یا بیاختیار دست به کارهایی بزنند و یا علائم روانی ـ حسی غیرمعمول نشان دهند.

۳)ترسهای اختصاصی یا ساده : (Simple Phobia)

شایعترین نوع ترس است و در خانمها بیشتر وجود دارد یک نوع ترس غیرمنطقی است که طی آن فرد از مواجهه با اشیاء، فعالیتها و موقعیتهای خاص همچون ترس از حیوانات، طوفان، بلندی، جراحت، خون و مرگ اجتناب میکند در این موارد خود فرد متوجه افراطی و غیرمنطقی بودن ترس خویش است.

۴) ترس از مکانهای باز (Agorophobia):

افراد مبتلا به این اختلال از وارد شدن به موقعیتهای ناآشنا هراس دارند مثلاً از رفتن به فضای باز، مسافرت و حضور در ازدحام امتناع میکنند این افراد از ترک کردن محیط منزل دچار ترس شدید هستند این اختلال در نوجوانی شروع میشود و معمولاً این افراد تجربهٔ اضطراب جدایی را در دوران کودکی داشتهاند.

۵) ترسهای اجتماعی (Social Phobia):

این نوع ترس از اواخر دوران کودکی یا اوائل نوجوانی شروع میشود این افراد در مواجهه با دیگران احساس شرمساری میکنندو نگران هستند که دستها و صدایشان نلرزد و سرخ نشوندو معمولاً از صحبت کردن و غذا خوردن در حضور جمع، ابراز وجود کردن، انتقاد کردن، اظهارنظر کردن و اشتباه کردن میترسند.

۶) اختلال وسواس (Obsessive-compulsive Disorder):

عبارت است از وسواس شدن افکار یا اعمال غیر ارادی، تکراری و غیرمنطقی که فرد برخلاف میل خود آن را تکرار میکند این بیماری میتواند بهصورت وسواس فکری، وسواس عملی و یا وسواس فکری و عملی توأم با هم باشد در وسواس فکری، فرد نمیتواند فکری را از ذهنش خارج کند مثل افکار پرخاشگری یا جنسی ، یعنی یک فکر، عقیده، احساس مزاحم و تکرار شونده وجود دارد.

در وسواس عملی فرد برای اجرای تکراری عملی خاص یا سلسله اعمالی خاص احساس اجبار میکند مثل شستن مکرر دستها. فکر وسواسی موجب افزایش اضطراب شخص میگردد درحالیکه عمل وسواسی اضطراب شخص را کاهش میدهد.

۷) اختلال استرس پس از سانحه (PTSD: Post Troumatic Stress Disorder):

این اختلال قبلاً "سندرم موج انفجار" نامیده میشد معمولاً با یک استرس شدید هیجانی که شدت آن میتواند برای هرکس آسیبرسان باشد همراه است از قبیل جنگ، بلا یا سوانح طبیعی مثل زلزله، مورد حمله یا تجاوز به عنف واقع شدن و تصادفات شدید اضطراب میتواند ناشی از یک وضعیت روحي، اجتماعی، فیزیکی، زیستشناختی، اختلالات طبی، اثرات جانبی داروها و یا ترکیبی از این موارد باشد.

اثرات مخربی که اضطراب بر روی تفکر و رفتار، احساس و در نهایت روابط ما میگذارد:

۱)اعتماد به نفس را به شدت کاهش داده و انسان را بدبین میسازد.
۲)موجب اختلال در تمرکز حواس میگردد.
۳)قدرت تصمیمگیری و اراده را از انسان سلب میکند.
۴)یادگیری و حافظه را دچار مشکل میسازد.
۵)از کارائی فرد کاسته و سبب